Son zamanlarda Türkiye’de oyun dünyası oldukça hareketli ve maalesef bu hareketlilik pek de iç açıcı haberlerden kaynaklanmıyor. Video oyunu yasaklarına dair söylentiler havada uçuşurken, “Dijital Çocuk Eylem Planı”nın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte Steam ve PlayStation Store gibi platformların geleceği hakkında ciddi endişeler doğmaya başladı.
Bakanın Açıklaması ve “Zaten Var Olan” Çözümler
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, bugün yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
Dijital oyunların gençlerimizin gelişimine katkı sunduğunu biliyor, bu alanı önemsiyoruz. Tam da bu yüzden oyun platformlarından ebeveyn denetimlerini artırmalarını ve yaş gruplarına göre içerik sınıflandırılmasına dikkat etmelerini bekliyoruz. Biz yasaklayan değil, rehberlik eden ve koruyan bir anlayışla hareket ediyoruz.
Sayın Bakan, ebeveyn denetimi istediğinizi söylüyorsunuz ancak bu özellikler zaten var. Yaş gruplarına göre içerik sınıflandırması istiyorsunuz ama o da on yıllardır oyun dünyasının bir parçası. Bakanlığın muhtemelen gözden kaçırdığı (veya bilmediği) şey, büyük oyun platformlarının zaten muazzam aile denetimi özelliklerine sahip olduğu.
Peki, hali hazırda var olan bu sistemler varken, sizin gerçekte istediğiniz şey ne? Platformların kendi içindeki denetimlerini mi artırmak, yoksa bu bahaneyle daha büyük kısıtlamaların önünü mü açmak? Oyun camiası olarak tek bir şey söylüyoruz: #OYUNUMADOKUNMA
Özellikle Steam gibi platformlarda çocuğunuzu nasıl koruyacağınıza dair zaten kapsamlı rehberler mevcut. Biz de geçtiğimiz günlerde Steam’in aile denetimi özelliklerini adım adım anlatan bir yazı hazırlamıştık. Buradan göz atabilirsiniz: Steam’de Çocuğunuzu Nasıl Korursunuz? 2026 Aile Denetimi Rehberi
ESRB ve PEGI Nedir?
Bakanlığın dikkat edilmesini beklediği içerik sınıflandırması, aslında oyun dünyasının temel taşlarından biridir. İşte en çok karşımıza çıkan iki sistem:
1. ESRB (Entertainment Software Rating Board)
Kuzey Amerika merkezli bir sistemdir. Oyunların kutularında veya dijital mağazalarda gördüğünüz o harfler aslında çok net sınırlar çizer:
- E (Everyone): Herkes için uygundur.
- E10+ (Everyone 10+): 10 yaş ve üzeri için uygundur.
- T (Teen): 13 yaş ve üzeri (Gençler) için uygundur.
- M (Mature 17+): 17 yaş ve üzeri (Yetişkin) için uygundur. Çok kan, şiddet veya sert dil içerebilir.
- AO (Adults Only 18+): Sadece 18 yaş ve üzeri yetişkinler içindir.
2. PEGI (Pan European Game Information)
Avrupa merkezli bir sistemdir ve Türkiye’deki oyunların çoğunda bu derecelendirmeyi görürüz. PEGI, yaş sınırlarını doğrudan rakamlarla belirtir:
- PEGI 3: Her yaş grubu için uygundur.
- PEGI 7: Küçük çocukları korkutabilecek unsurlar içerebilir.
- PEGI 12: Biraz daha gerçekçi şiddet veya hafif küfür içerebilir.
- PEGI 16: Belirgin şiddet, kötü dil veya tütün/alkol kullanımı içerebilir.
- PEGI 18: Aşırı şiddet, kumar, uyuşturucu veya cinsel içerik barındıran yetişkin oyunlarıdır.
Sonuç Olarak
Ebeveyn denetimi ve yaş sınıflandırması zaten sistemin içinde var. Ailelerin bu araçları nasıl kullanacağını öğrenmesi ve platformların sunduğu imkanlardan yararlanması en sağlıklı yoldur. Devletin görevi, var olan sistemleri yasaklamak veya kısıtlamak değil, ebeveynleri bu araçların kullanımı konusunda bilinçlendirmek olmalıdır.
Umarız ki alınan kararlar, özgür oyun dünyasına zarar vermeden, sadece koruma amacı güderek rasyonel bir şekilde ilerler.
#OYUNUMADOKUNMA