Hearts of Iron IV’ün resmi Discord sunucusunda Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün fotoğrafına ve Türk oyunculara yönelik sergilenen hadsiz moderasyon tutumu, peşi sıra gelen samimiyetsiz açıklamalar ve yıllardır süregelen doymak bilmez politikaları bardağı taşıran son damla oldu. Türk strateji topluluğu olarak Steam’de başlattığımız haklı boykot dalgası çığ gibi büyürken sizlere alternatif oyunları listeledik.
Paradox Interactive, uzun yıllardır büyük strateji (grand strategy) türünü kendi tekeline almış gibi davransa da küresel strateji dünyası bundan ibaret değil. Paradox oyunlarının eksiklerini kapatan, mekanik olarak kimi zaman çok daha derinleşen en güçlü alternatifleri bir araya getirdik.
Hearts of Iron IV Alternatifleri
Son zamanlarda yaşanan olaylar başta olmak üzere Hearts of Iron IV’ün pek çok sorunu vardı. Biz de bu yazımızda bazı alternatif oyunlar listeledik.
Warnament
Warnament, karmaşık mikroyönetim hamallığını sırtınızdan atıp saf jeopolitik karar alma mekanizmalarına odaklanan, hem sıra tabanlı hem de eşzamanlı oynanabilen bağımsız bir büyük strateji oyunu. HoI4’ün onlarca menü ve alt sekme arkasına gizlenen fabrika tahsisleri ve karmaşık teçhizat bantları yerine; hızlı, dinamik ve doğrudan harita üzerinden şekillenen bir diplomasi, vekalet savaşları ve askeri yayılma simülasyonu sunuyor.
HoI4’ün katı ve çoğu zaman oyuncuyu raylara oturtan odak ağaçlarının (focus tree) aksine Warnament, oyuncuya tam bir serbestlik tanıyor. İçerisinde yer alan kapsamlı senaryo ve yapay zeka betik düzenleyicisi sayesinde topluluk odaklı modlama gücü muazzam. 3D tümen modelleri veya hava doktrini mikrosu barındırmasa da, saatlerce süren çok oyunculu lobi krizleri yaşamadan arkadaşlarınızla akıcı, rekabetçi ve taktiksel olarak son derece acımasız savaşlar yönetmek istediğinizde HoI4’ten çok daha pratik bir alternatif.
Ayrıca oyunda HoI4’ün aksine resmi Türkçe dil desteği de bulunuyor. Oyuna buradan göz atabilirsiniz.
States of Power
Eğer HoI4’ün yüzlerce saat süren, ağır mikroyönetim gerektiren ve oyunu yavaşlatan hantal yapısından yorulduysanız, bağımsız yapımcı Sarunas tarafından geliştirilen States of Power, çok daha pratik ve sade bir 2. Dünya Savaşı strateji deneyimi sunuyor. Oyunun en büyük vaadi “öğrenmesi kolay, ustalaşması zor” bir yapıda olması ve devasa küresel savaşların tek bir oyun oturumuna sığabilmesi. HoI4’ün karmaşık menülerinde kaybolmak yerine dakikalar içinde haritaya inip ordularınızı, ekonominizi ve diplomasinizi doğrudan yönetmeye başlayabiliyorsunuz.
Oyunda Demokratik, Otoriter, Komünist veya Faşist ideolojilerden birini seçip devletinizi yapılandırırken; fabrikalar, araştırma laboratuvarları ve altyapılar inşa ederek insan gücü ve askeri tedarik zincirini dengeliyorsunuz. HoI4’ten farklı olarak States of Power, içinde gömülü gelen ve modlama bilgisi gerektirmeyen son derece güçlü bir Senaryo Editörü barındırıyor. Bu sayede kendi alternatif tarih senaryolarınızı, sınırlarınızı ve ülkelerinizi kolayca tasarlayıp toplulukla paylaşabiliyorsunuz.
Ayrıca oyunda Türkçe dil desteği de bulunuyor. Oyuna buradan göz atabilirsiniz.
Fields of History: The Great War
Fields of History, Birinci Dünya Savaşı dönemini en gerçekçi temellerle ele almak üzere inşa edilmiş gerçek zamanlı bir strateji oyunu. HoI4’ün yapay zekası ve mekaniği, tank manevraları ve hızlı kuşatmalar üzerine kurulu olduğu için 1. Dünya Savaşı modlarında dahi siper savaşının statik ve yıpratıcı doğasını yansıtmakta yetersiz kalıyor.
Fields of History ise tam olarak bu yıpratma savaşını odakta tutuyor. Ağır topçu hazırlık bombardımanları, siper sistemleri, zehirli gaz taarruzları, deniz ablukaları ve en önemlisi cephe gerisindeki sivil halkın moral çöküşü oyunun ana dinamiğini oluşturuyor. Cephe hatları HoI4’teki gibi haftalar içinde yüzlerce kilometre yarılmıyor; her bir kilometrekare toprak için binlerce can ve tonlarca cephane tüketmeniz gerekiyor. Tarihsel gerçekçilik ve dönemin askeri doktrinleri açısından eşsiz bir derinlik sunuyor.
Oyun henüz çıkmadı, ancak istek listenize şimdiden ekleyebilirsiniz.
Gilded Destiny
Victoria çağından 2. Dünya Savaşı’nın şafağına uzanan dönemi konu alan Gilded Destiny, endüstriyel devrim ile modern askeri lojistiğin birleşimini muazzam bir detay seviyesinde ele alıyor. Oyunda lojistik önemli bir yer taşıyor. Fiziksel demiryolu hatları, lojistik depoları ve nüfus demografisi neredeyse savaşın tek belirleyicisi konumunda.
Oyunu HoI4’ten ayıran en radikal yönü, stratejik harita üzerinde heksagonal tabanlı operasyonel birlik manevraları ve detaylı arazi yükseltileri sunması. Askerleriniz sadece birer insan gücü (manpower) havuzu değil; tarlalardan ve fabrikalardan toplanan gerçek yurttaşlar. Bir orduyu plansızca taarruza kaldırmak, ülkenizin onlarca yıllık demografik ve sanayi altyapısını sakatlayabiliyor.
Oyunun bu yıl çıkması planlanıyor ve oyun çıktığında Türkçe dil desteğine de sahip olacak. Dilerseniz buradan istek listenize ekleyebilirsiniz.
Age of History 3
Łukasz Jakowski tarafından geliştirilen Age of History 3, seriyi önceki sıra tabanlı yapısından çıkarıp gerçek zamanlı bir sisteme taşıyarak devasa bir sıçrama yaptı. Oyunda cephe hatları, muharebe genişliği, ön hat/arka hat birim kompozisyonları (piyade ve süvarilerin ön safta çarpışırken topçuların arkadan ateş desteği vermesi) gibi derin taktiksel mekanikler yer alıyor.
HoI4’ün oyuncuyu hantal tasarımcılarla (gemi, tank ve uçak modül menüleri) boğan ve sistemleri yapay zorluklarla dolduran yapısına kıyasla AoH3; akıcı, anlaşılır fakat taktiksel olarak son derece ödüllendirici bir savaş simülasyonu sunuyor. Binlerce yıllık zaman çizelgesini kusursuz bir optimizasyonla oynamanıza izin veriyor. En büyük artısı ise fahiş DLC politikalarının bulunmaması, sınırsız modlama desteği ve en mütevazı sistemlerde bile yağ gibi akması.
Tüm bunlara ek olarak oyunda Türkçe dil desteği de bulunuyor. Oyuna buradan göz atabilirsiniz.
Age of History 2 Definitive Edition
Topluluk modlarıyla (özellikle Bloody Europe gibi projelerle) efsaneleşen Age of History 2, saf harita boyama ve jeopolitik senaryo üretme konusunda bir klasiktir desek yalan olmaz. Sıra tabanlı yapısı, eyalet bazlı ordu hareketleri ve tamamen oyuncunun hayal gücüne bırakılmış detaylı senaryo editörüyle kafa dinlemek isteyenler için güzel bir oyun.
Ayrıca oyunun Türkçe dil desteği de var. Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Steel Division 2
Eugen Systems imzasını taşıyan Steel Division 2, HoI4’ün savaşları soyutlayarak “yeşil/kırmızı baloncuklara” ve zar atımlarına indirgediği 2. Dünya Savaşı muharebelerini birebir ölçekte yaşatan bir taktik-operasyon oyunu. Oyunun “Army General” modu, sıra tabanlı devasa bir operasyonel Doğu Cephesi haritası sunuyor.
HoI4’ten farkı ve asıl üstünlüğü şu: Operasyonel haritada tugay ve tümenlerinizi hareket ettirip temas sağladığınızda, muharebeyi anında gerçek zamanlı taktik haritaya taşıyabiliyorsunuz. Keşif birimlerinin görüş açısı, merminin zırha çarpma açısı, kinetik penetrasyon, birliklerin baskı altına girmesi ve hava desteğinin dakikası dakikasına koordine edilmesi tamamen sizin ellerinizde. HoI4’te birlik şablonu tasarlayıp sonucu ekrandan izlemek yerine, savaşın kaderini sahada bizzat tayin ediyorsunuz. Bu kendine has yapısıyla bence denenmesi gereken bir oyun.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Gary Grigsby’s War in the East 2
Sanırım listedeki en detaylı oyunlardan birine geldik. Gary Grigsby’s War in the East 2 ile kıyasladığımızda diğer oyunlar çok basit replikalar gibi kalıyor.
Örneğin HoI4’ün yüzeysel ikmal sistemi burada yerini; lokomotif sayılarına, ray hatlarının genişliğine, kamyon lastiklerinin yıpranmasına, pilotların uçuş yorgunluğuna bırakıyor. Bir tümeni taarruza kaldırmadan önce harcanacak yakıt tonajını, mühimmat kasalarını ve hava keşif raporlarını bizzat hesaplamanız gerekiyor. HoI4’ün tarihi basitleştiren mekaniklerinden bıkmış, gerçek bir kurmay subay gibi harita başında saatler geçirmek isteyorsanız sizin için muhtemelen daha iyi bir oyun yok. Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Supremacy: Call of War 1942
Supremacy: Call of War 1942 listedeki en garip oyunlardan biri. Öncelikle oyun oynaması ücretsiz ve tamamen gerçek zamanda geçiyor. Oyunlar günler ve haftalar sürüyor; birliklerinizin bir şehri ele geçirmesi veya sınır ötesi taarruza geçmesi gerçek dünyadaki saatlerle ölçülüyor.
HoI4 çok oyunculu lobilerinin en büyük belası olan kural ihlalleri, bağlantı kopmaları ve saatlerce masa başında kilitli kalma zorunluluğu burada yok. Gizli ittifaklar, gece yarısı düzenlenen ani baskınlar, uzun vadeli endüstriyel planlamalar ve diplomatik ihanetler oyunun ana kimliğini oluşturyor. Ben tamamen gerçek zamanlı olmasından ötürü zamanında vakit bulamayıp oynamayı bırakmıştım ancak gerçekten ilgi çekici bir konsepti var.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Europa Universalis V ve Crusader Kings Alternatifleri
Hanedan entrikaları, feodal karmaşa, Rönesans diplomasisi ve erken modern dönem devlet inşası için Paradox’un bitmeyen DLC döngülerine mecbur değilsiniz. İşte listelediğimiz alternatifler:
Crown of Hispania
Crown of Hispania daha iki gün önce çıkmış bir oyun. 11. yüzyıl İberya’sında geçiyor. Crusader Kings’in kişisel karakter hırslarını, veraset krizlerini ve saray entrikalarını; Europa Universalis’in merkezi devlet kurma, ticaret yollarını denetleme ve toprak entegrasyonu dinamikleriyle harmanlıyor.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Kaiserpunk
Kaiserpunk, alternatif bir 20. yüzyılı konu alıyor. Klasik strateji harita dinamiklerini derinlemesine bir endüstriyel şehir kurma mekaniğiyle birleştiren yenilikçi bir yapım. Özellikle bu yanıyla Europa Universalis’in yanında Victoria 3’e de benziyor.
Oyunda küresel haritada yeni bölgeler fethetmek, ticaret yolları açmak ve sınırlarınızı genişletmek için şehrinizdeki lojistik zincirlerini, işçi sınıfının refahını, hammadde üretimini ve mühimmat fabrikalarını kusursuz çalıştırmanız gerekiyor.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Old World
Civilization IV’ün baş tasarımcısı Soren Johnson tarafından kurulan Mohawk Games imzalı Old World, Antik Çağ’ı konu alan, 4X strateji ile Crusader Kings’in hanedan rol yapma dinamiklerini kusursuzca kaynaştıran bir oyun. Babil, Mısır, Roma, Yunanistan ve Kartaca gibi medeniyetleri yönetirken her tur sadece ordularınızı hareket ettirmez, aynı zamanda hükümdarınızın evliliklerini, veliahtların eğitimini ve saray içi klikleri yönetirsiniz.
Old World’ü CK ve EU serisinden ayıran en devrimci mekanik “Orders” (Emirler) sistemidir. Kaynaklarınız ne kadar bol olursa olsun, bir turda verebileceğiniz emir sayısı sınırlıdır; bu da devasa imparatorlukların bir turda yüzlerce birimi mikrolayarak haritayı çiğnemesini engeller. Karakterlerin hırsları, meşruiyet krizleri ve aile içi rekabetler oyunu salt bir harita boyama simülasyonundan çıkarıp yaşayan bir hanedan dramasına dönüştürür.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Field of Glory: Kingdoms
Orta Çağ stratejisi dendiğinde akla gelen en kapsamlı işlerden biri olan Field of Glory: Kingdoms, 1054 yılından başlayarak Hristiyan ve İslam dünyasını feodalizmin gerçek kurallarıyla simüle ediyor.
Oyunda fetih yaptıkça kontrolsüzce büyümenin ağır bir bedeli var: Otorite mekaniği sayesinde plansız genişleyen feodal imparatorluklar içten içe çürüyüp parçalanıyor.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Knights of Honor II: Sovereign
Black Sea Games tarafından geliştirilen Knights of Honor II: Sovereign, Orta Çağ krallık yönetimini gerçek zamanlı bir şekilde, sıfır bürokrasi hamallığıyla sunan bir strateji oyunudur. EU4’ün yüzlerce alt menüsü ve CK’nın karmaşık aile soy ağaçları yerine; 8 kişilik bir Kraliyet Konseyi ile devleti yönetirsiniz.
Oyunun en büyük artısı, gerçek zamanlı diplomasinin ve ticaretin akıcılığıdır. Bir komşunuzla savaşa girdiğinizde oyun sizi harita üzerinde bekletmez; dilediğiniz an savaşa bizzat dahil olup ordularınızı bir gerçek zamanlı strateji (RTS) oyunu gibi kale kuşatmalarında ve meydan savaşlarında yönetebilirsiniz. Paradox oyunlarının durağan ve soyut savaş mekaniklerine karşı mükemmel bir dinamizm sunar.
Ayrıca Oyunda Türkçe dil desteği de var.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Stellaris Alternatifleri
Şahsen en az alternatifinin olduğunu düşündüğüm oyun Stellaris’ti ancak yanılmışım. Kimisi Stellaris’e çok benzeyen, kimisi oldukça farklı pek çok oyun buldum.
Distant Worlds 2
Code Force tarafından geliştirilen Distant Worlds 2, uzay 4X türünün tartışmasız en derin oyunlarından biri. Stellaris’te her maden istasyonunu, her sömürge binasını ve her nüfusu devlet başkanı olarak sizin manuel inşa etmeniz gerekirken; Distant Worlds 2 yaşayan, organik bir Özel Sektör Ekonomisi modelliyor.
Sivil madenciler, bağımsız kargo gemileri, turizm filoları ve serbest ticaret şirketleri sizin kontrolünüz dışında kendi kârları doğrultusunda galakside mekik dokurken, siz devlet olarak sadece bu ekonomiyi vergilendirir, askeri tersaneleri ve donanmayı finanse edersiniz. Türe, kendine özgü bakış açısıyla öne çıkıyor.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Stellar Reach
Geleneksel 4X oyunların harita üzerinde filo yığma mantığını kıran Stellar Reach, operasyonel filo manevralarına, taktiksel uzay harp doktrinlerine ve gezegen fetihlerine odaklanıyor. Stellaris’in filoları karşı karşıya getirip sonucu sadece gemi bileşenlerinin kağıt üstündeki istatistiklerine bıraktığı sisteminden oldukça farklı.
Oyunda elektronik harp ve lojistik ikmal hatları ön plana çıkıyor. Uzaydaki bir savaş sadece düşman donanmasını yok etmekten ibaret değil; düşmanın iletişim ağlarını kesmek, hiperuzay sıçrama rotalarını bloke etmek ve derin uzay istasyonlarını abluka altına almak gibi katmanlı taktiksel hamleler gerektiriyor.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Terra Invicta
Terra Invicta uzun süredir takip ettiğim bir oyun. XCOM: Long War modunun efsanevi geliştiricisi Pavonis Interactive tarafından yapılan Terra Invicta, insanlığın uzaya adım atışını sert bilimkurgu (hard sci-fi) ve saf jeopolitik ile birleştiren bir yapım. Stellaris oyuna doğrudan birleşmiş bir insanlıkla ve ışıktan hızlı seyahatle başlarken, Terra Invicta günümüzde, Kuiper Kuşağı’nda uzaylı bir sondanın tespit edilmesiyle başlıyor.
Oyunda bir devleti değil; Dünya devletlerini perde arkasından fonlayan, darbe yapan, kamuoyunu manipüle eden 7 farklı ideolojik fraksiyondan birini yönetiyoruz. Dünya’nın kaynaklarını ele geçirip Ay ve Mars’ta madenler kurup ilk uzay savaş gemilerinizi inşa ediyoruz. Özellikle Alastair Reynolds’ın kitaplarındaki gibi bir bilim kurguyu seviyorsanız öneriyorum.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
ENDLESS Space 2
Amplitude Studios imzasını taşıyan ENDLESS Space 2, türün görsel, işitsel ve edebi açıdan tartışmasız en öne çıkan yapımlarından biri. Prodüksiyon kalitesi farkı, listedeki diğer oyunlarla karşılaştırınca net göze çarpıyor. Ama sonuçta prodüksiyon bir oyunun her şeyi değil
Stellaris’teki uzaylı ırkların çoğu yalnızca yüzde 5 maden veya yüzde 10 araştırma bonusu veren görsel kaplamalardan ibaret hissettirirken; Endless Space 2’de her ırk bambaşka bir oynanış sunuyor.
Zamanı büken geometrik varlıklar olan Riftborn ile oynarken nüfusunuz biyolojik olarak büyümez, onları sanayiyle üretirsiniz. Galaksiyi bir çekirge sürüsü gibi tüketen Cravers ile barış yapamazsınız; devasa tapınak gemilerinde yaşayan Vodyani ile gezegenlere inmeden uzaydan nüfus sömürürsünüz. Uzatmaya gerek yok, ENDLESS Space 2 çok çok detaylı bir oyun.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Sins of a Solar Empire II
Ironclad Games ve Stardock ortaklığıyla geliştirilen Sins of a Solar Empire II, gerçek zamanlı strateji ile 4X derinliğini neredeyse kusursuz birleştiren oyunlardan biri. Stellaris’in saatler süren durağan diplomasisi yerine; devasa Titan gemilerinin, binlerce avcı uçağının ve gezegen kuşatmalarının anlık yaşandığı yüksek tempolu bir deneyim vaat ediyor.
Oyunun Steam sayfasına buradan erişebilirsiniz.
Strateji Dünyası Paradox’tan İbaret Değil
Paradox Interactive’in Türk oyuncu topluluğuna yönelik tavrı ve Atatürk konusundaki cahilliği bir kırılma noktası olsun. Yıllardır oyuncuları dinlemeyen, bu kadar büyük bir oyuncu kitlesine rağmen Türkçe dil desteğini sadece sayılı birkaç oyuna getiren bir firmanın oyunlarına destek olmak yerine diğer alternatiflere göz atalım.