Aylardır ilk tekliften bu yana madde madde incelediğimiz, komisyon sürecini takip ettiğimiz ve Genel Kurul’dan geçişini aktardığımız oyun ve sosyal medya düzenlemesi artık son aşamasında. 7578 sayılı “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” bugün, 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
22 Nisan’da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen kanun, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmî Gazete’ye girdi. Sosyal ağ sağlayıcılara ve oyun platformlarına getirilen yükümlülükler artık hukuki olarak kesinleşti. Ancak oyun ve sosyal medya platformlarını ilgilendiren maddeler (Madde 22 ve 23) yayımdan 6 ay sonra, yani Kasım 2026’da yürürlüğe girecek.
Kanunla Neler Değişiyor?
Sosyal Ağ Sağlayıcılara Getirilen Yükümlülükler
- 15 yaş altına hizmet sunma yasağı: Sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almak zorundalar.
- 15-18 yaş arası ayrıştırılmış hizmet: 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü, yetişkin içerikten ayrıştırılmış hizmet sunulacak.
- Ebeveyn kontrol araçları: Hesap ayarları kontrolü, satın alma işlemlerinde ebeveyn izni ve kullanım süresinin izlenmesi/sınırlandırılması mekanizmaları sağlanacak.
- Aldatıcı reklamların engellenmesi: Sosyal ağ sağlayıcılar, yanıltıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü.
- 1 saatlik acil müdahale: Günlük 10 milyondan fazla Türkiye erişimi olan platformlar, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararları en geç 1 saat içinde uygulamak zorunda.
- Proaktif içerik engelleme: Daha önce hukuka aykırı bulunan içeriklerin yeniden yüklenmesinin platformlar tarafından proaktif olarak önlenmesi gerekiyor.
Oyun Platformlarına Getirilen Yükümlülükler
- Yaş derecelendirmesi: Oyun platformları, derecelendirilmemiş oyunları sunamayacak. Ancak bu oyunlar en yüksek yaş kriterine göre sınıflandırılarak sunulabilecek.
- Temsilci belirleme: Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı platformlar, Türkiye’de temsilci belirlemek zorunda.
- Ebeveyn kontrol araçları: Hesap ayarları kontrolü ve ücretli işlemlerin ebeveyn iznine tabi kılınması mekanizmaları sağlanacak.
- Bilgi ve belge verme yükümlülüğü: BTK’nın talep ettiği bilgi ve belgeler derhal ve 15 günü geçmemek üzere teslim edilecek.
- İdari para cezası ve bant daraltma: Yükümlülüklere uyulmaması halinde 1 milyon ile 10 milyon TL arası ilk ceza, ardından 10-30 milyon TL ikinci ceza ve nihayetinde %30, ardından en fazla %50 oranında bant daraltma uygulanabilecek.
Kanun Metnindeki Tanımlar
Kanunun 21. maddesiyle 5651 sayılı Kanun’a dört yeni tanım eklendi. Artık oyun, oyun geliştirici, oyun dağıtıcı ve oyun platformu kavramları hukuki olarak birbirinden ayrıştırıldı. Bu ayrım, geliştiricilere platformlarla aynı yükümlülüklerin yüklenmesini önlemek açısından kritik bir kazanımdı ve TOGED’in komisyon sürecindeki mücadelesiyle sağlanmıştı.
Avustralya Denedi, Ters Tepti
Bu noktada durup dünyada benzer yasakların sonuçlarına bakmakta fayda var. Avustralya, 2024 sonunda 16 yaş altı çocuklara sosyal medya kullanımını yasaklayan bir yasa çıkardı. Sonuç? Tam bir fiyasko.
Avustralyalı gençler VPN kullanarak yasakları kolayca aştı. Denetimden çıkan çocuklar, ana akım platformlar yerine moderasyonsuz, daha karanlık ve daha tehlikeli köşelere yöneldi. Ebeveynler, çocuklarının çevrimiçi etkinliklerini izleme imkanını kaybetti çünkü artık her şey gizli yapılıyordu. Avustralya’nın e-Güvenlik Komiseri bile yasanın uygulanabilirliği konusundaki endişelerini dile getirmek zorunda kaldı.
Kısacası Avustralya’da yasaklar çocukları korumadı, tam tersine onları daha savunmasız bıraktı. Türkiye’nin benzer bir yolda ilerlemesi, benzer sonuçlar doğurma riski taşıyor.
Çocukları Yasaklar Değil, Eğitilmiş Ebeveynler Korur
Burada temel bir gerçeğin altını çizmek gerekiyor: Çocukları dijital ortamda korumanın yolu yasaklardan değil, eğitimden geçiyor.
Gelişmiş ülkelerde çocuk güvenliği politikalarının merkezinde dijital okuryazarlık ve ebeveyn bilinçlendirme programları var. Finlandiya, çocuklara ilkokuldan itibaren medya okuryazarlığı öğretiyor. Hollanda, ebeveynlere yönelik kapsamlı dijital rehberlik programları yürütüyor. Bu ülkelerde çocuklar hem güvende hem de dijital dünyaya hazır yetişiyor.
Türkiye ise sorunu “kapat, engelle, yasakla” refleksiyle çözmeye çalışıyor. Oyun platformlarına bant daraltma tehdidi savurmak, temsilci atama dayatmak ve 15 yaşından küçüklere toptan erişim yasağı koymak, çocukları korumak değil onları dijital çağdan koparmak anlamına geliyor.
Steam zaten kapsamlı bir aile denetim sistemi sunuyor. PlayStation, Xbox ve Nintendo konsollarının hepsinde ebeveyn kontrol araçları mevcut. Apple ve Google’ın mobil platformlarında yaş bazlı kısıtlama mekanizmaları yıllardır aktif. Çözüm, bu araçların etkin kullanımını teşvik etmek ve ebeveynleri bilinçlendirmek olmalıydı. Bunun yerine devlete geniş yetki alanları açan bir yasayla geldik.
Bilimsel araştırmalar, video oyunlarının şiddeti artırmak bir yana, stresle başa çıkmayı kolaylaştırdığını ve suç oranlarını düşürdüğünü ortaya koyuyor. Ama bu veriler yasama sürecinde görmezden gelindi. Kararlar bilime değil, popülist söylemlere dayandırıldı.
Sektöre Etkisi
Son 5 yılda Türkiye’de dijital oyun firmalarının gerçekleştirdiği ihracat toplamı 1,03 milyar doları aştı. 876 firmada 14 bin kişi istihdam ediliyor. Peak Games, Dream Games, TaleWorlds gibi stüdyolar dünya çapında tanınıyor. Bu yasa, bu ekosistemin üzerine bir gölge düşürüyor.
Özellikle temsilci atama zorunluluğu, yurt dışı kaynaklı platformlar için ciddi bir belirsizlik yaratıyor. Steam, Epic Games Store veya PlayStation Store gibi platformların Türkiye’ye özel temsilci atayıp atamayacağı hâlâ muamma. Atamadıkları takdirde kademeli yaptırım süreci başlayacak ve bant daraltma ihtimali gündeme gelecek.
TOGED, süreç boyunca savunduğu 11 değişiklik talebinin 9’unu kabul ettirerek önemli kazanımlar elde etti. Platform kapatma maddesinin metinden çıkarılması, bant daraltma oranlarının düşürülmesi ve geliştiricilerin yükümlülüklerden ayrıştırılması bunlar arasında. Ancak derneğin de ifade ettiği gibi, asıl mücadele bundan sonra BTK’nın hazırlayacağı yönetmelik sürecinde yaşanacak.
Şimdi Ne Olacak?
Kanun Resmî Gazete’de yayımlandı. Oyun ve sosyal medya platformlarını ilgilendiren maddeler 6 ay sonra, yani Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında:
- BTK, yaş derecelendirme kriterleri, ebeveyn kontrol mekanizmalarının standartları ve temsilci atama prosedürlerini belirleyecek yönetmelikleri hazırlayacak.
- Platformlar uyum sürecine girecek.
- TOGED, yönetmelik sürecinde sektörün çıkarlarını savunmaya devam edecek.
Yasanın gerçek etkisi büyük ölçüde bu yönetmeliklerin içeriğine bağlı. BTK’nın geniş takdir yetkisini nasıl kullanacağı belirleyici olacak.
Açıkça ifade etmek gerekir: Bu yasa, “çocuk koruma” söylemiyle ambalajlanmış bir dijital kontrol aracıdır. Çocukları gerçekten korumak istiyorsanız, ebeveynleri eğitin, dijital okuryazarlığı müfredata ekleyin, platformların zaten sunduğu denetim araçlarının kullanılmasını teşvik edin. Yasaklamak kolay, eğitmek zor. Ama kolay olan yol, her zaman doğru olan yol değil.
Bu sürecin takipçisi olmaya, özgür ve sansürsüz bir dijital ekosistemin savunucusu olarak haberlerimizi aktarmaya devam edeceğiz.
#OYUNUMADOKUNMA