İlk tekliften bu yana her maddesini satır satır incelediğimiz, komisyon sürecini yakından takip ettiğimiz oyun ve sosyal medya düzenlemesi bu gece TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek kanunlaştı.
Sansürcü zihniyetin iftiralarla yürüttüğü, bilimsel gerçeklerle hiçbir ilişkisi olmayan söylemlerle desteklenen süreç artık resmi bir kanuna dönüştü. Yasanın Genel Kurul’dan bir “kaza” yaşanmadan geçtiğini belirtmek gerekir: komisyonda kabul edilen maddeler üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmadı. Yasayı daha da sertleştirmeye yönelik değişiklik önergeleri ise Meclis tarafından reddedildi.
Kanunla Ne Geldi?
Daha önce komisyon aşamasında detaylı olarak aktardığımız düzenlemeler, aynen kanunlaştı. Kısaca hatırlatmak gerekirse:
- 15 yaş altına sosyal medya yasağı: Sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almak zorundalar.
- Oyun platformlarına derecelendirme zorunluluğu: Oyun platformları, derecelendirilmemiş oyunları sunamayacak. Derecelendirilmeyen oyunlar en yüksek yaş kategorisine yerleştirilecek.
- Temsilci atama zorunluluğu: Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, Türkiye’de temsilci belirlemek zorunda.
- Ebeveyn kontrol araçları: Sosyal ağ sağlayıcılar ve oyun platformları; hesap ayarları kontrolü, satın alma işlemlerinde ebeveyn izni ve kullanım süresi sınırlama mekanizmalarını sağlayacak.
- Bant genişliği kısıtlaması: Yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformlarına kademeli yaptırım uygulanacak. Önce idari para cezası, ardından %30 ve en fazla %50 oranında bant daraltma.
- Sosyal medya platformlarına 1 saatlik müdahale süresi: Günlük 10 milyondan fazla erişimi olan platformlar, acil durum kararlarını en geç 1 saat içinde uygulamak zorunda.
- Aldatıcı reklam engeli: Sosyal ağ sağlayıcılar, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü.
Komisyondaki Kazanımlar Korundu
Komisyon aşamasında TOGED’in ve sektörün mücadelesiyle elde edilen kazanımlar Genel Kurul’da korundu. Bunlar arasında:
- Platform kapatma maddesinin (eski 24. madde) metinden tamamen çıkarılmış olması
- Bant daraltma oranlarının %90’dan %30 ve %50’ye düşürülmesi
- Yaş doğrulama sorumluluğunun geliştiricilerden alınıp platform düzeyine taşınması
- Geliştirici, dağıtıcı ve platform tanımlarının hukuki olarak ayrıştırılması
- Sınıflandırılmamış oyunların yasaklanması yerine otomatik olarak en yüksek yaş kategorisine alınması
- Geliştiricilere yönelik bilgi paylaşım yükümlülüklerinin kaldırılması
- BTK’nın yönetmelik yetkisinin daraltılması
yer alıyor.
TOGED: “Oyun Asıl Şimdi Başlıyor”
Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED), yasanın kanunlaşmasının ardından yayımladığı açıklamada süreci değerlendirdi. Dernek, süreç boyunca 30’dan fazla toplantı gerçekleştirdiğini, savunduğu 11 değişiklik talebinin 9’unun kabul edildiğini ve bunun “önüne regülasyon gündemi gelen çok az sektörün başarabildiği bir kazanım” olduğunu vurguladı.
Ancak TOGED’in dikkat çektiği en önemli nokta, temsilcilik maddesinin hâlâ uygulanabilir bir zemine çekilmemiş olması. Dernek bu sorunu yönetmelik aşamasında çözmeye çalışacağını açıkladı.
TOGED, açıklamasında yasanın çıkmasıyla mücadelenin bitmediğinin altını çizdi: “Birçoğumuz ‘bu süreç bitti, yasa çıktı’ diye düşünebilir. Ama bizim de kullanmayı çok sevdiğimiz tabirle, oyun asıl şimdi başlıyor.”
Dernek ayrıca son günlerde yaşanan olayların ardından oyunlara yönelen saldırılara da değindi ve şiddet içeren oyunlarla gerçek yaşamdaki şiddet arasında bilimsel bir bağlantı olmadığını tekrar vurguladı. Bu konuda Türkiye’de gerçekleştirilecek kapsamlı akademik çalışmalar başlatılacağı da duyuruldu.
Yasanın Sertleştirilmesi Reddedildi
Genel Kurul sürecinde, yasayı daha da ağırlaştırmaya yönelik öneriler gündeme geldi. Ancak bu değişiklik önergeleri Meclis tarafından kabul edilmedi. Komisyonda kabul edilen maddeler aynen korunarak kanunlaştı. Bu, son haftalarda haber kanalları üzerinden sektöre yönelen yoğun saldırı kampanyası ve meclis kürsüsünden gelen sert ifadeler düşünüldüğünde önemli bir sonuç.
TOGED’in açıklamasına göre son günlerde “yasa tasarısının geri çekilip çok daha ağır bir versiyonunun sunulması, değişiklik önerileriyle içine son anda maddeler ve sınırlamalar eklenmesi yönünde yoğun çabalar” vardı. Bunlara karşı gece yarılarına kadar süren görüşmelerle mücadele edildi.
Yürürlük Tarihi
Kanunun oyun ve sosyal medya platformlarını ilgilendiren 22. ve 23. maddeleri, Resmi Gazete’de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre platformlara uyum sağlamaları için tanınmış oldu. Diğer maddeler ise yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.
Şimdi Ne Olacak?
Kanun yayımlandıktan sonra en kritik süreç, BTK tarafından hazırlanacak yönetmelikler olacak. Yaş derecelendirme kriterleri, ebeveyn kontrol mekanizmalarının standartları ve temsilci atama prosedürleri gibi detaylar yönetmelikle belirlenecek. Yasanın gerçek etkisi büyük ölçüde bu yönetmeliklerin içeriğine bağlı.
TOGED’in de işaret ettiği gibi, devkit ithalatı ve oyun konsolları ile oyunlardaki ÖTV sorunu gibi sektörün kronik sorunlarının çözümü konusunda da ciddi ilerlemeler kaydedilmiş durumda. Bunların da takipçisi olacağız.
Kanunun tam metni Cumhurbaşkanı tarafından onaylandıktan sonra Resmi Gazete’de yayımlanacak.
Açıkça söylemek gerekirse: bu yasa, son 5 yılda sadece Türkiye’de 1,03 milyar dolar ihracat yapan, 876 firmada 14 bin kişiye istihdam sağlayan ve dünya çapında tanınan bir sektöre vurulmuş bir darbedir. Dezenformasyonla ve sansürcü zihniyetle yürütülen bu sürecin sonucunda ortaya çıkan kanun, Türkiye’nin dijital ekosistemini kontrol altına almak için kullanılacak yeni bir araç.
Bu sürecin takipçisi olmaya, özgür ve sansürsüz bir dijital ekosistemin savunucusu olarak haberlerimizi aktarmaya devam edeceğiz.
#OYUNUMADOKUNMA