7578 Sayılı Kanun Daha Yürürlüğe Girmedi, Meclis’te İkinci ve Daha Sert Bir Oyun Yasası Konuşuluyor
Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED), 3 Temmuz 2026 tarihinde yayımladığı kapsamlı açıklamayla oyun sektörünü ve milyonlarca oyuncuyu yakından ilgilendiren kritik bir gelişmeyi duyurdu. 22 Nisan’da TBMM Genel Kurulu’ndan geçerek kanunlaşan ve 1 Mayıs’ta Resmi Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Oyun ve Sosyal Medya Yasası’nın oyun platformlarına ilişkin maddeleri henüz Kasım 2026’da yürürlüğe girecek olmasına rağmen, Meclis bünyesinde kurulan yeni bir araştırma komisyonu ikinci ve çok daha sert bir oyun yasasının hazırlıklarına başlamış durumda.
Geçtiğimiz aylarda Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan elim okul saldırılarının ardından kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, 1 Temmuz’da TOGED yetkililerini dinledi. Yaklaşık dört saat süren toplantıya TOGED Danışma Kurulu Başkanı Tuğbek Ölek, Dernek Başkanı Ali Erkin, Akademi Kurulu Başkanı Kutay Tinç ve Danışma Kurulu Üyesi Nurullah Kars’ın yanı sıra Bahçeşehir Üniversitesi’nden Prof. Dr. Yavuz Samur ve Türkiye Bilişim Derneği (TBD) yetkilileri de katıldı.
TOGED’in açıklaması net: “Henüz ilk yasa yürürlüğe dahi girmemişken daha sert bir yasanın getirilmesi konusunda çabalar olduğu açık olarak görülmektedir.”
Komisyonda Neler Konuşuldu?
TOGED yetkilileri komisyonda oyunların şiddete yol açmadığını uluslararası bilimsel araştırmalar ve meta analizlerle anlattı. Yaş derecelendirme sistemleri, ebeveyn kontrolleri, mevcut oyun yasası ve oyun topluluklarındaki toksik davranışlar hakkında kapsamlı bir sunum gerçekleştirildi. TOGED, çocuklara daha güvenli bir oyun ortamı sağlamak için somut önerilerini de sıraladı.
Derneğin açıklamasına göre toplantıda olumlu gelişmeler de yaşandı. Aralık ayında aynı Meclis çatısı altında oyunlar “temizlenmesi ve yasaklanması gereken büyük bir sorun” olarak yansıtılırken, bu kez söz alan her milletvekili “Bizim amacımız oyunları yasaklamak değil” diyerek söze başladı. Üstelik milletvekilleri, oyun geliştiricilerin ülke ekonomisine katkısının altını tek tek çizdi.
Ne var ki bu pozitif söylem, gündeme gelen uygulama önerileriyle taban tabana zıtlık oluşturdu.
“Niyet Yasak Olmasa da Sonuç Yasaklar Olabilir”
TOGED’in açıklamasının en çarpıcı bölümü, komisyonda dile getirilen bazı önerilerin sektör için yarattığı tehdit. Dernek yetkilileri, şu uyarıyı yapıyor:
“Milletvekillerimiz oyunların yasaklanmasını arzu etmese ve böyle bir niyetleri olmasa da, bu tip uygulanamaz uygulamaların pratikte oyunların toptan yasaklanmasına yol açacağını net olarak görememektedir.”
Peki komisyonda hangi öneriler konuşuldu? TOGED’in aktardığına göre:
Yerli ve milli derecelendirme sistemi: Milletvekilleri, oyunların Türkiye’ye özgü bir sistemle sınıflandırılmasının “oldukça kolay” olduğunu düşünüyor. Oysa dünyada her yıl 100 binden fazla oyun piyasaya çıkıyor. TOGED, bunun için 500-600 çalışanlı mini bir bakanlık kurulması gerekeceğini ve bugüne dek kendi yerli sistemini kurmaya çalışan Suudi Arabistan ve Endonezya gibi ülkelerin başarısız olduğunu hatırlattı. Daha da kritik olan: Apple, dünya üzerinde kendi derecelendirme sistemi dışında hiçbir sistemi tanımıyor. Yerli bir sistem dayatılırsa, Apple cihazı kullanan hiç kimse oyun oynayamayabilir.
E-Devlet üzerinden yaş doğrulama: Komisyonda tartışılan önerilerden biri de oyun platformlarının oyuncuların yaşını e-Devlet üzerinden kontrol etmesi, çocukların indirdikleri oyunları takip etmesi ve hatta sorun gördüğünde rehber öğretmene e-posta göndermesi. TOGED bu öneriyi şöyle değerlendirdi:
“Çin’de dahi olmayan böyle bir sistemin çocuklarımızın biyometrik ve kişisel verilerini bütün dünyadan on binlerce yabancı şirkete açıp, ulusal güvenliğimizi tehlikeye atmadan nasıl kurulacağını ve kaç milyar dolara mal olacağını biz oyun sektörü olarak hayal edemiyoruz.”
- Oyun platformlarının toptan çekilme riski: TOGED hiçbir oyun platformunun bu kadar karmaşık ve maliyetli bir sistemi sadece Türkiye için kurmayacağını, bunun yerine doğrudan Türkiye pazarından çekilmeyi tercih edeceğini vurguladı.
Bilimsel Gerçeklere Direnç
Komisyonda TOGED’in en çok zorlandığı nokta ise bilimsel araştırmaların kabul görmemesi oldu. Dernek, İngiltere Parlamentosu Bilim Komisyonu, Amerikan Psikoloji Derneği (APA), Oxford Üniversitesi ve Avrupa Konseyi gibi saygın kurumların yaptığı araştırmaları sundu. Tüm bu araştırmalar, oyunlarla gerçek hayattaki şiddet arasında anlamlı bir bağ olmadığını gösteriyor.
Buna rağmen milletvekillerinin genel yaklaşımı, TOGED’in ifadesiyle şöyle: “Asıl suçlu siz değilsiniz ama bir bağ olmadığını, oyunların hiç suçu olmadığını kabul edemeyiz.”
TOGED, bu direncin iki sebebi olduğunu belirtiyor: Yıllardır medyada süregelen karalama propagandasının yarattığı önyargı ve uluslararası çalışmaların ekonomik çıkarlarla yönlendirilmiş olabileceği endişesi. Dernek, bu önyargıları kırmak için İTÜ Bilim Toplum Uygulama ve Araştırma Merkezi ile ortaklaşa Türkiye’de ilk kez gerçek anlamda bilimsel bir çalışma başlattı.
TOGED’den 7 Maddelik Güvenli Oyun Önerisi
Toplantıda TOGED, çocukların güvenli oyun deneyimi için somut önerilerini de sıraladı:
- Kötü davranış bulaşıcıdır: Oyuncular, toksik davranışlara karşılık vermek yerine hemen raporlama yapmalı.
- Oyuncular da eğitilmeli: Yaşa uygun içerik bilinci sadece ailelere değil, bizzat oyunculara da kazandırılmalı.
- Ücretli oyunlar daha güvenli: Ailelere, ücretsiz oyunların barındırdığı riskler ve ücretli oyunların sunduğu güvenli ortam anlatılmalı.
- Doğru platform seçimi: Küçük yaştaki çocuklar için bilgisayar yerine Nintendo Switch veya Apple Arcade gibi kontrollü platformlar tercih edilmeli.
- Kamu spotları: Yaş derecelendirme ve ebeveyn kontrollerinin yaygınlaşması için televizyon kamu spotları şart.
- Geri bildirim sistemi: Oyuncuların karşılaştıkları sorunları hızla raporlayabileceği bir mekanizma kurulmalı.
- Oyuncuların denetimde rol alması: Oyuncular, güvenli oyun alanlarının korunmasında aktif rol üstlenmeli.
Sektörün Gerçeği: 4 Milyar Dolarlık İhracat
TOGED sunumunda Türkiye’deki oyun ekonomisinin çarpıcı rakamlarını da paylaştı. Türkiye’de iki ayrı oyun ekonomisi bulunuyor: Üretim ekonomisi yaklaşık 4 milyar dolar, tüketim ekonomisi ise 600-700 milyon dolar seviyesinde. Türk oyun geliştiricileri, ürettikleri oyunların yüzde 99’unu ihraç ediyor ve bu gelirin yüzde 50’si doğrudan Amerika Birleşik Devletleri’nden geliyor.
31,4 milyon oyuncunun bulunduğu Türkiye’de, düzenli oyun oynayan insan sayısı düzenli futbol izleyen insan sayısını geçmiş durumda. TÜİK verilerine göre 18 yaş altı erkeklerde oyun oynama oranı yüzde 85.
Komisyon Başkanı’ndan Şüpheci Yaklaşım
Komisyon tutanaklarına yansıyan en dikkat çekici anlardan biri, Komisyon Başkanı Yusuf Beyazıt’ın bilimsel araştırmalara yönelik şüpheci tutumu oldu. TOGED’in oyunlarla şiddet arasında bağ olmadığını gösteren araştırmaları sunması üzerine Beyazıt, “O verileri yapan şirketlerin bağlı olduğu yerleri incelemek lazım o zaman” diyerek tepki gösterdi ve “Bize yıllarca o araştırmalar yumurta yedirmediler, tereyağı yedirmediler” ifadeleriyle bilimsel çalışmalara olan güvensizliğini ortaya koydu.
Bundan Sonra Ne Olacak?
7578 sayılı ilk Oyun Yasası’nın oyun ve sosyal medya platformlarını ilgilendiren maddeleri Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Ancak Meclis Araştırma Komisyonu’nun çalışmaları, bu tarihten önce çok daha kapsamlı ve sert ikinci bir yasanın gündeme gelebileceğine işaret ediyor. Komisyon; 14 Temmuz’da Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı yetkililerini, 16 Temmuz’da ise X, YouTube, Instagram, Facebook ve TikTok temsilcilerini dinleyecek.
TOGED’in açıklaması şu çarpıcı tespitle son buluyor:
“Oyun yasası çıktıktan sonra yaptığımız açıklamada bunun sürecin sonu değil, başlangıcı olduğunu ve bundan sonra hep bir yasa tartışmasının hayatımızda olacağının altını çizmiştik. Geçtiğimiz üç ayda da ‘Nasıl olsa yasa çıktı’ deyip rehavete kapılmadık, bu alandaki çalışmaları daha da hızlandırdık, bugün görüyoruz ki daha da hızlanmamız gerekiyor.”
Sansürcü zihniyetin “koruma” ambalajına sardığı yasakçı dürtüler, görünen o ki 7578 sayılı kanunla tatmin olmadı. İlk yasa daha yürürlüğe girmeden ikincisinin konuşuluyor olması, Türkiye’de dijital özgürlüklerin geleceği açısından kara bir tablo çiziyor.
Peki sizce yeni bir oyun yasası gerçekten gerekli mi, yoksa mevcut düzenlemeler zaten yeterli mi? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
#OYUNUMADOKUNMA