Sabah saatlerinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026-2030)” hakkındaki ilk detayları sizlerle paylaşmıştık. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan 34 sayfalık eylem planı kitapçığının detaylarına indik ve satır aralarında oyuncuları doğrudan ilgilendiren, hatta endişelendiren maddelerle karşılaştık.
Devletin “koruma” refleksiyle attığı adımların, pratikte oyun dağıtıcıları (Steam, Epic Games, PS Store vb.) üzerinde nasıl bir baskı oluşturacağına dair yol haritası artık elimizde. İşte planın dikkat çeken başlıkları.
Hedefte “Dijital Oyun Dağıtıcıları” Var
Planın en can alıcı noktası, stratejik hedefler bölümünün 32. sayfasında yer alıyor. Stratejik Hedef 11 başlığı altında, 2026-2027 yılları arasında yapılması planlanan yasal düzenlemeler açıkça belirtilmiş.
Buradaki ifade aynen şu şekilde:
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında, uluslararası düzenlemeler de dikkate alınarak sosyal ağ sağlayıcılar ile dijital oyun sağlayıcıları/dağıtıcılarına yönelik mevzuat güncellemeleri gerçekleştirilecektir.
Bu madde, Türkiye’de hizmet veren Steam, Epic Games Store, PlayStation Store ve Xbox gibi platformların, sosyal medya yasasına benzer yeni yükümlülüklerle karşılaşacağını işaret ediyor. “Uluslararası düzenlemeler de dikkate alınarak” ibaresi, Avrupa’daki DSA (Dijital Hizmetler Yasası) benzeri, platformları içerikten sorumlu tutan daha sıkı bir denetim mekanizmasının yolda olduğunun habercisi.
Neden Şimdi? İşte Devletin Elindeki Veriler
Bakanlık, bu eylem planını hazırlarken TÜİK’in 2024 tarihli “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması”nı temel dayanak olarak kullanıyor. Rakamlar, devletin neden oyunlara odaklandığını açıklar nitelikte:
- İnternet Kullanımı: Çocukların internet kullanım oranı 2021’de %82,7 iken, 2024’te %91,3’e fırlamış durumda.
- Oyun Oynama Oranı: Çocukların %74’ü dijital oyun oynuyor. Bu oran erkek çocuklarında %82,8 seviyesinde.
- Süre: Hafta sonları çocukların %41,8’i günde iki saatten fazla oyun oynuyor.
Devlet, bu yüksek oranları bir “risk alanı” olarak tanımlıyor ve müdahaleyi bu istatistiklere dayandırıyor. Ancak müdahaleyi, ebeveynleri eğiterek yapmak yerine platformları baskı altında bırakarak yapmayı planlıyor.
“Ekran Dışı” Alternatifler ve Kamplar
Plan sadece yasaklardan ibaret değil; aynı zamanda çocukları ekran başından kaldırmayı hedefleyen “alternatif” çözümler de sunuyor. Stratejik Hedef 7 kapsamında, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile iş birliği yapılarak çocukların doğayla etkileşimini artıracak gençlik kampları düzenleneceği belirtiliyor.
Amaç; sanatsal, sportif ve kültürel etkinliklerle çocukların dijital bağımlılıkla mücadelesine destek olmak. Ancak bu faaliyetlerin ne kadarının “teşvik”, ne kadarının “zorunluluk” veya “eğitim müfredatı dayatması” olacağı henüz net değil.
Büyük Bir İzleme Sistemi Kuruluyor
Eylem planının uygulama ve izleme bölümünde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından “web tabanlı bir dijital izleme sistemi” geliştirileceği belirtiliyor. Tüm kamu kurumları ve ilgili platformlar, faaliyetlerini ve verilerini bu sisteme raporlayacak.
Bu sistemin sadece kurumların performansını mı ölçeceği, yoksa dijital platformlardan (oyun sunucuları, sosyal medya verileri vb.) da veri akışı mı talep edeceği konusu, kişisel verilerin korunması açısından (KVKK) büyük bir soru işareti oluşturuyor. Nitekim planın hedefleri arasında Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (KVKK) çocuk odaklı değişiklikler yapılması da yer alıyor.
2026 ve 2027 yılları, Türk oyun sektörü ve oyuncular için yasal düzenlemelerle dolu geçecek gibi görünüyor. Özellikle 5651 sayılı kanuna “dijital oyun dağıtıcılarının” eklenmesi; temsilci bulundurma zorunluluğu, içerik kaldırma taleplerine hızlı yanıt verme veya bant daraltma cezaları gibi yaptırımların oyun platformlarına da uygulanabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
E-Devlet gibi platformların veri güvenliğini sağlayamayanların ne bu tarz bir izleme sistemi kurabileceklerine, ne de çocuklarımızı ve verilerini koruyabileceklerine inanmıyoruz.
#OYUNUMADOKUNMA